કેન્દ્ર સરકારે તહેવારોની સિઝનમાં લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં (DA) 3 ટકાનો વધારો મંજૂર કર્યો છે. મંગળવારે મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણયને લીલી ઝંડી આપવામાં આવી હતી.
મુખ્ય નિર્ણય અને આંકડાકીય વિગતો
* નવો દર: 3 ટકાના વધારા બાદ મોંઘવારી ભથ્થું 60 ટકાથી વધીને હવે 63 ટકા થઈ ગયું છે.
* લાભાર્થીઓની સંખ્યા: દેશભરના અંદાજે 48 લાખ કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનર્સને આ નિર્ણયનો સીધો લાભ મળશે.
* નાણાકીય બોજ: આ વધારાના અમલ માટે સરકારી તિજોરી પર આશરે રૂ.10,000 કરોડનો વધારાનો નાણાકીય બોજ પડશે.
* અમલીકરણની તારીખ: નવા દરો 1 જુલાઈથી લાગુ ગણવામાં આવશે, જેથી કર્મચારીઓને પાછલા મહિનાઓનું એરિયર્સ (બાકી રકમ) પણ મળશે.
* અગાઉનો વધારો: આ પૂર્વે એપ્રિલ મહિનામાં DA/DRમાં 2 ટકાનો વધારો કરાયો હતો, જેનાથી દર 60 ટકા પહોંચ્યો હતો.
કર્મચારીઓના માસિક પગાર પર ગણતરી
મોંઘવારી ભથ્થાની ગણતરી કર્મચારીના મૂળ વેતન (Basic Pay) પર આધારિત હોય છે:
* મિનિમમ બેઝિક પે (રૂ.18,000): 3 ટકા વધારાના હિસાબે દર મહિને રૂ.540નો વધારો થશે.
* હાયર પે-સ્કેલ (રૂ.56,100): ઉચ્ચ પગાર ધોરણ ધરાવતા અધિકારીઓને પ્રતિ માસ આશરે રૂ,1,683નો સીધો ફાયદો થશે.
* એરિયર્સ: 1 જુલાઈથી અમલ હોવાને કારણે જુલાઈ, ઑગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિનાના એરિયર્સની રકમ આગામી પગાર સાથે ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.
વર્ષમાં બે વાર સુધારો અને ગણતરીનો આધાર
કેન્દ્ર સરકાર વર્ષમાં બે વખત મોંઘવારી ભથ્થાની સમીક્ષા કરે છે:
* પ્રથમ સુધારો સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરીથી અને બીજો સુધારો જુલાઈથી અમલી બને છે.
* આ ભથ્થાની ગણતરી ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI-IW)ના આંકડાઓના આધારે દેશમાં વધતા મોંઘવારી દરને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવે છે.
DA અને DR વચ્ચેનો તફાવત
* Dearness Allowance (DA): નોકરીમાં કાર્યરત સક્રિય સરકારી કર્મચારીઓને મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહ ખર્ચને પહોંચી વળવા મૂળ પગાર પર આપવામાં આવતું ભથ્થું છે.
* Dearness Relief (DR): નિવૃત્ત કર્મચારીઓ એટલે કે પેન્શનભોગીઓને વધતી મોંઘવારી સામે રક્ષણ આપવા મૂળ પેન્શનની ટકાવારી મુજબ ચૂકવવામાં આવતી રાહત છે.
